واکسن گارداسیل

 اچ پی وی یا زگیل تناسلی یک بیماری عفونی است که اصلی ترین راههای انتقال آن رابطه جنسی واژینالی، مقعدی و دهانی هستند. تیپ های متنوع زگیل تناسلی وجود دارد که نوع کم خطر آن به جز ظاهر ناخوشایند مشکل دیگری ایجاد نمی کنند. اما تیپهای خطرناک زگیل تناسلی عامل سرطان دهانه رحم، دومین سرطان کشنده در زنان است.

واکسن گارداسیل چیست؟

واکسن گارداسیل برای پیشگیری از زگیل تناسلی استفاده می شود. واکسن چهارگانه گارداسیل، می تواند در برابر ۴ تیپ پر خطر زگیل تناسلی  یعنی تیپهای ۶ و ۱۱ و ۱۶ و ۱۸ مردان و زنان را واکسینه کند. اگر قبل از اولین رابطه جنسی این واکسن تزریق شده باشد، بیشترین اثر حفاطتی را دارد. تزریق واکسن گارداسیل ۷۰ درصد از سرطان دهانه رحم و ۹۰ درصد از ابتلا به زگیل تناسلی پیشگیری می کند.

نسل جدید واکسن گارداسیل با نام گارداسیل ۹ شناخته می شود. این نسل از واکسن گارداسیل علاوه بر ۴ تیپ پر خطر قبلی، افراد را در برابر ۵ تیپ پر خطر دیگر، یعنی تیپهای ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸ نیز واکسینه می کند.

نکات طلایی درباره واکسن گارداسیل که هر فردی باید بدانید

بعضی از شایعات یا تصورات غلط درباره واکسن گارداسیل وجود دارد که درست نیستند. خواندن نکات مهم این بخش می تواند به سوالات و شایعات شما درباره این واکسن پاسخ دهد:

۱- خانم هایی که واکسن گارداسیل تزریق کرده اند از انجام تست های غربالگری پاپ اسمیر و سرطان مقعد بی نیاز نمی شوند. پس طبق دستور پزشک خود باید غربالگری ها را حتما انجام دهید.
۲- واکسن گارداسیل و گارداسیل ۹ فقط از ابتلا به زگیل تناسلی، سرطان دهانه رحم و سرطان مقعد پیشگیری می کنند اما در درمان این بیماری ها هیچ نقشی ندارند. پزشکان از روش های دیگری برای  درمان زگیل تناسلی و درمان سرطان دهانه رحم استفاده می کنند.

۳- واکسن گارداسیل باعث ناباروری نمی شود. بلکه با جلوگیری از سرطان دهانه رحم در حفظ باروری خانمها و  پیشگیری از زایمان زودرس و مشکلات دیگر باروری که مربوط به دهانه و گردن رحم هستند، نقش مهمی دارد.
۴- واکسن گارداسیل ۹ هنوز وارد ایران نشده است. اگر این واکسن در دسترس شما بود به این معنا است که تقلبی هستند و یا به دلیل عبور غیر قانونی از مرزها ممکن است درست نگهداری نشده باشند. در این صورت احتمال دارد فاسد باشند. باید از تزریق این واکسن اجتناب کنید.

۵- تزریق واکسن باعث ابتلا به زگیل تناسلی و یا سرطان های دستگاه تناسلی نمی شود. چون واکسن حاوی ویروس ضعیف شده نیست. بلکه از پروتئین های این ویروس برای تهیه واکسن استفاده می شود.
۶- تزریق واکسن گارداسیل بعد از ابتلا به زگیل تناسلی، نمی تواند فرد را در برابر آن تیپ حفاظت کند. اما در برابر تیپهای دیگر HPV حفاظت ایجاد می کند.

کاندیدای مناسب برای تزریق واکسن گارداسیل

خانمهایی که ازدواج کرده اند هم می توانند این واکسن را تزریق کنند. بایدها و نبایدهای تزریق این واکسن برای افراد شامل موارد زیر است:

۷- هر چند این واکسن بی خطر است اما کسانی که ضعف سیستم ایمنی دارند، زنان باردار یا شیرده و افرادی که به مخمر حساسیت دارند، نمی توانند این واکسیناسیون را انجام دهند.
۸- افرادی که قبلا به HPV مبتلا شده اند نیز می توانند این واکسیناسیون را انجام دهند. واکسن گارداسیل می تواند این افراد را در برابر تیپ هایی که به آن مبتلا نشده اند، آنها را حفاطت کند.
۹- دختران زیر ۹ سال نمی توانند این واکسیناسیون را انجام دهند.

زمان تزریق واکسن گارداسیل

نکات مربوط به زمان تزریق این واکسن شامل موارد زیر است:

۱۰- سن مناسب برای تزریق واکسن گارداسیل برای زنان و دختران از سن ۹ تا ۲۶ سالگی است. البته تزریق واکسن گارداسیل برای خانم ها تا ۴۵ سالگی امکانپذیر است.
۱۱- واکسن گارداسیل در ۳ نوبت تزریق می شود. تزریق دوم ۱ تا ۲ ماه بعد از تزریق اول و تزریق سوم،  ۴ تا ۶ ماه بعد از تزریق اول است. این واکسن به دوز یادآور دیگری نیاز ندارید.
۱۲- اگر بین تزریق دوزها فاصله افتاد، حتی اگر ماه ها از نوبت قبلی تزریق آن گذشته باشد، می توانید دوره واکسینه شدن را کامل کنید. لازم نیست از اول واکسیناسیون را شروع کنید.

نحوه تزریق واکسن گارداسیل

۱۳- محل تزریق واکسن گارداسیل، عضلات دست یا پای فرد است. در هر دوز واکسیناسیون، ۰.۵ میلی لیتر از واکسن به عضله فرد تزریق می شود.
۱۴- اگر تزریق واکسن را جلدی انجام داده اید، باید دوباره تزریق عضلانی انجام دهید تا موثر باشد.

سوالات متداول

۱) قیمت واکسن گارداسیل در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟

قیمت واکسن گارداسیل در سال ۱۴۰۴ عدد مشخص و ثابتی نیست، چون به عواملی مثل نوع واکسن (۴ ظرفیتی یا ۹ ظرفیتی)، خارجی یا ایرانی بودن آن، موجودی داروخانه‌ها و هلال احمر و حتی شهر محل تزریق بستگی دارد. همین موضوع باعث می‌شود کاربران معمولاً برای اطلاع از قیمت روز، به‌دنبال سرچ جدید باشند. به‌طور کلی هزینه هر دوز جدا محاسبه می‌شود و افراد ۱۵ سال به بالا به ۳ دوز نیاز دارند، در حالی‌که کودکان ۹ تا ۱۴ سال فقط ۲ دوز دریافت می‌کنند. به دلیل نوسان مداوم، بهترین روش برای دسترسی به قیمت واقعی، استعلام روزانه از مراکز معتبر یا پلتفرم‌هایی مثل اکسیرینو است که قیمت‌ها را به‌روزرسانی می‌کنند.

۲) بهترین سن تزریق واکسن گارداسیل چه زمانی است؟

بهترین سن تزریق واکسن گارداسیل بازه‌ی ۹ تا ۱۴ سالگی است؛ زیرا در این سن بدن قوی‌ترین پاسخ ایمنی را ایجاد می‌کند و تنها به دو دوز واکسن نیاز است. افراد ۱۵ تا ۲۶ سال هنوز می‌توانند از فواید واکسن بهره‌مند شوند، اما باید سه دوز تزریق کنند. در سنین ۲۷ تا ۴۵ سال، تزریق تنها در شرایط خاص و براساس ارزیابی ریسک انجام می‌شود؛ مثلاً اگر فرد شرکای متعدد داشته باشد یا در معرض HPV باشد. در کل، هرچه تزریق زودتر و قبل از شروع رابطه جنسی انجام شود، میزان محافظت بالاتر و اثربخشی کامل‌تر خواهد بود.

۳) آیا واکسن گارداسیل می‌تواند زگیل تناسلی را درمان کند؟

واکسن گارداسیل درمان‌کننده‌ی زگیل تناسلی نیست و نمی‌تواند ضایعات موجود را از بین ببرد؛ کار اصلی آن پیشگیری از ابتلا به انواع HPV در آینده است. اگر فرد در حال حاضر زگیل دارد، ابتدا باید ضایعات درمان شوند (مثل کرایو، لیزر یا دارو) و سپس واکسن می‌تواند از ابتلای مجدد یا ابتلا به انواع پرخطر دیگر HPV جلوگیری کند. بنابراین گارداسیل نقش درمانی ندارد، اما بعد از درمان زگیل یک اقدام حیاتی برای کنترل عود و محافظت آینده محسوب می‌شود.

۴) تفاوت گارداسیل ۴ ظرفیتی و ۹ ظرفیتی چیست؟

گارداسیل ۴ ظرفیتی چهار نوع مهم ویروس HPV را پوشش می‌دهد (6، 11، 16، 18) و همین امر باعث می‌شود در پیشگیری از زگیل تناسلی و سرطان دهانه رحم بسیار مؤثر باشد. اما نسخه ۹ ظرفیتی پنج نوع پرخطر دیگر (31، 33، 45، 52، 58) را هم اضافه می‌کند و سطح حفاظت گسترده‌تری ارائه می‌دهد. اگر به نسخه ۹ ظرفیتی دسترسی باشد، انتخاب برتر و کامل‌تر است، اما گارداسیل ۴ ظرفیتی هم واکسنی معتبر و جهانی و همچنان اثربخش است. انتخاب میان این دو معمولاً به موجودی و بودجه بستگی دارد، نه کیفیت.

۵) واکسن ایرانی پاپیلوگارد بهتر است یا گارداسیل خارجی؟

پاپیلوگارد، واکسن ایرانی HPV، از نظر قیمت و دسترس‌پذیری معمولاً شرایط بهتری دارد و برای بسیاری از کاربران گزینه اقتصادی‌تری به‌حساب می‌آید. از سوی دیگر، گارداسیل خارجی به ویژه نسخه ۹ ظرفیتی، پوشش کامل‌تری در برابر انواع HPV ارائه می‌دهد و از دید علمی درصد محافظت بالاتری دارد. اگر بودجه محدود باشد یا نسخه خارجی در دسترس نباشد، پاپیلوگارد می‌تواند انتخاب مناسبی باشد؛ اما برای فردی با ریسک بالا یا کسی که به‌دنبال حداکثر محافظت است، گارداسیل ۹ ظرفیتی بهترین گزینه است.

۶) چند دوز واکسن گارداسیل لازم است؟

تعداد دوز واکسن کاملاً به سن بستگی دارد. کودکان و نوجوانان ۹ تا ۱۴ سال فقط دو دوز دریافت می‌کنند: یک دوز در شروع و دوز دوم شش ماه بعد. اما افراد ۱۵ سال به بالا باید سه دوز تزریق کنند: دوز اول در روز شروع، دوز دوم دو ماه بعد و دوز سوم شش ماه پس از دوز اول. اگر بین دوزها تأخیر ایجاد شود، نیازی به شروع دوباره نیست و واکسیناسیون از همان مرحله بعد ادامه پیدا می‌کند. تکمیل دوره کامل برای داشتن محافظت بلندمدت ضروری است.

۷) اثر واکسن گارداسیل چقدر ماندگار است و آیا نیاز به یادآور دارد؟

مطالعات طولانی‌مدت نشان می‌دهد که اثر واکسن گارداسیل حداقل ۱۰ تا ۱۲ سال ماندگار است و سطح ایمنی بدن در این بازه پایدار باقی می‌ماند. تاکنون هیچ نهاد معتبر جهانی مانند CDC یا WHO دوز یادآور یا بوستر را توصیه نکرده است، زیرا شواهد نشان می‌دهد که حافظه ایمنی در طولانی‌مدت باقی می‌ماند. بنابراین افراد پس از تکمیل دوره دو یا سه‌دوزی، فعلاً نیازی به تزریق دوره‌ای یا تقویتی ندارند.

۸) آیا بعد از شروع رابطه جنسی هم می‌توان واکسن گارداسیل زد؟

بله، حتی پس از شروع رابطه جنسی نیز تزریق واکسن گارداسیل فایده دارد، زیرا هیچ فردی معمولاً به همه انواع HPV مبتلا نیست و واکسن می‌تواند از ابتلا به انواع دیگر به‌خصوص انواع پرخطر جلوگیری کند. البته میزان اثربخشی در مقایسه با افرادی که قبل از فعالیت جنسی واکسینه شده‌اند، کمتر است، اما همچنان تزریق یکی از بهترین راه‌ها برای پیشگیری از سرطان‌های مرتبط با HPV و زگیل تناسلی محسوب می‌شود.

۹) آیا واکسن گارداسیل برای مردان نیز لازم است؟

واکسن گارداسیل فقط برای زنان نیست و مردان نیز به همان اندازه از تزریق آن سود می‌برند. این واکسن در مردان از زگیل تناسلی و سرطان‌های مرتبط با HPV مانند سرطان مقعد، آلت تناسلی و حلق پیشگیری می‌کند و همچنین احتمال انتقال ویروس به شریک جنسی را کاهش می‌دهد. به همین دلیل، بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند مردان نیز مانند زنان واکسن را در سن مناسب دریافت کنند.

۱۰) عوارض واکسن گارداسیل چیست و چه کسانی نباید آن را تزریق کنند؟

عوارض واکسن گارداسیل اغلب خفیف و گذرا هستند و معمولاً شامل درد یا تورم محل تزریق، تب خفیف، سردرد یا سرگیجه است که طی یک تا دو روز برطرف می‌شود. تنها افرادی که سابقه واکنش آلرژیک شدید به این واکسن یا ترکیبات آن دارند نباید تزریق انجام دهند. همچنین تزریق در دوران بارداری توصیه نمی‌شود و بهتر است پس از زایمان انجام شود. به‌طور کلی گارداسیل از ایمن‌ترین واکسن‌های دنیا شناخته می‌شود.